glazen kralen en armbanden uit de IJzertijd

Glazen fragmenten van zogenaamde La Tène-armbandjes en kralen vormen het bewijs dat al in deIJzertijd glazen sierraden werden gedragen. La Tène is de aanduiding voor een Keltische cultuur ten noorden van de Alpen en is vernoemd naar de vindplaats in Zwitserland. Het voorkomen van La Tène-glas hangt in Nederland nauw samen met de cultuur van het volk der Eburonen. In Nederland zijn vooral fragmenten van glazen armbanden, ringen en kralen bekend. Vooral in de omgeving van Nijmegen is veel ‘ijzertijd glas’gevonden en het vermoeden bestaat dat het daar ook wel werd verwerkt. Maar het meeste van dit soort glas werd wel door ruilhandel verkregen. Het glas is vaak donker kobaltblauw, bruin, groen , purper of transparant.Voor het maken dit glas werd o.a. zilverzand, kalk, hout en soda gebruikt (soda werd verkregen uit verbrand zeewier.) De soda diende om de smelttemperatuur te verlagen. Ook kon voor dit doel Calciumcarbonaat worden toegevoegd. Het smeltpunt kwam hierdoor op ongeveer op 700 á 800 graden te liggen. Ook dit calciumcarbonaat werd verkregen door het verbranden van planten. Dit alles werd in een aardewerken kommetje in een oven samengesmolten tot een gloeiend hete, vloeibare massa. Zo’n oven had ongeveer de zelfde constructie en werking als de eerder beschreven Romeinse pottenbakkersoven. Tijdens het afkoelen kon het glas in de gewenste vorm worden gebracht zoals armbanden die op een soort van mal werden vervaardigd, of er werden kralen van gemaakt. Gekleurd glas werd verkregen door metaaloxiden toe te voegen. Koperoxide en Kobaltoxide geeft een blauwe kleur. IJzeroxide een groene. Het mangaanoxide werd gebruikt om het glas purper te kleuren. Meestal bevatte het (zilver)zand wat ijzerverbindingen zodat het glas een groen waas bezat. Om echter magaanoxide toe te voegen als ‘tegen kleur’ van het groene kon men een transparant wit glas maken. Met zinkoxide kon een ondoorschijnend wit glas worden gemaakt. De kleur geel verkreeg men met behulp van loodoxide. Glasdraden met deze kleuren konden als ‘extra’ versiering op het te maken sieraad worden ‘opgelegd’. Ook was het mogelijk om verschillende kleuren door elkaar te ‘walsen’ waardoor er mooie kleuren effect ontstonden. Kralen konden worden gemaakt om vloeibaar glas om een metalen kralenstaaf te ‘wikkelen. Zodra er een ring was gevormd, snijdt men de glaskraal af en om deze dan weer te verhitten trok het glas samen tot een mooie kraal. Getrokken kralen werden gevormd door een holle bol met behulp van 2 ijzeren staven uit te trekken. Hierdoor ontstond een lange buis, welke in stukjes gesneden kon worden. Deze kralen zijn dan buisvormig. Een laatste methode was om de kralen te persen met behulp van een mal. De half gesmolten glasmassa werd in een dubbele vorm geperst en hierna verder verhit. Bij dit soort kralen is vaak een gietnaad nog zichtbaar. Momenteel zijn er best veel vondsten bekent van het ”ijzertijdse glas’en er is al een voorzichtige aanname dat waarschijnlijk elke vrouw wel een ‘glazen sieraad’ in haar bezit had.

Met dank aan Huub Schmitz voor de foto’s 1, en 2 (zie http://www.archeologie-posterholt.nl)

Met dank aan museum Wierdenland voor toestemming gebruik afbeelding (zie http://www.wierdenland.nl)

Dit bericht werd geplaatst in glazen kralen en armbanden uit de IJzertijd. Bookmark de permalink .

Een reactie op glazen kralen en armbanden uit de IJzertijd

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s