Welkom in de IJzertijd

Welkom op deze site over het dagelijkse leven in de IJzertijd.

Het erf vanuit de lucht, beelden gefilmd met een drone.  Moderne technologie en ‘duizenden jaren geschiedenis’ samen bij elkaar iets unieks!!!

                                http://www.youtube.com/watch?v=pqd-Yj_weJ8

Op deze web-log zijn o.a. technieken en ambachten te vinden uit het verre verleden. Centraal in deze web-log staat de IJzertijdboerderij te Dongen.

R1AA

Beste bezoeker sinds kort hebben we ook een officiële Facebook pagina met hierop de laatste nieuwtjes van de stichting, like deze pagina en wordt vriend. U doet er ons veel plezier mee.

https://www.facebook.com/stichtingijzertijdboerderijdongen?fref=ts

Laatste aanpassing web-log: 28-06-2015, van maand tot maand 2014 – 2015

Impressie van een ijzertijdlandschap. Afbeelding Ulco Glimmerveen www.ulco-art.nl

Impressie van een ijzertijdlandschap. Afbeelding Ulco Glimmerveen http://www.ulco-art.nl

Mocht U zelf een bijdrage aan deze web-log willen geven, ideeën, op of aanmerkingen hebben dan verneem ik die graag. Hopelijk ontstaat zo een blog voor en door iedereen die zich interesseert over het vroegere ( prehistorische) leven.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Vuur maken met een handboor en toorts

Een wat moeilijkere techniek om vuur te maken is met behulp van een handboor. Wie deze techniek echter goed onder de knie heeft lukt het al om binnen een paar minuten een foto 1 50
vuurtje te maken. Deze techniek vergt wel wat voorbereidingen, maar als we de juiste materialen tot onze beschikking hebben dan kunnen we op ieder gewenst ogenblik een vuurtje maken. Belangrijkste is de handboor zelf.  Als we ons beperken tot de inheemse houtsoorten en planten dan komen hiervoor o.a. de toorts, (koningkaars, Verbascum Thaptus)  vlier en wilg voor in aanmerking. Toorts is in ieder geval een hele goede keuze. Zorg  voor een zo’n recht mogelijke stengel van zo’n 60 cm lengte en met een doorsnee van zo’n 1 cm. Uiteraard moet deze stengel door en door foto 2 50gedroogd zijn dus met vers materiaal zal het niet gaan lukken. Maak de onderkant bolrond. In de bovenkant maken we een inkeping van zo’n 0.5 cm diepte. Door deze gleuf komt een touwtje te hangen tot ongeveer iets minder dan de helft van de handboor. Dit touwtje is voorzien van 2 ogen waar we de duim in kunnen steken. Doel van het duimtouwtje is om extra druk met de handboor te kunnen uitoefen op het boorplankje. Als je deze techniek goed onder de knie hebt moet het ook lukken zonder dit duimtouwtje.Het boorplankje kan het best van een zachte houtsoort worden gemaakt. Wilg en berk zijn goede keuze’s. In het boorplankje maken we zo’n halve centimeter uit de kant een ronde uitsparing waar de punt van de foto 3 50handboor net in past. We plaatsen nu de handboor in deze uitsparing en door middel van wrijving met de handen laten we de handboor en boorplankje wat in elkaar ‘inlopen’. Als dit gebeurd is maken we een v-inkeping van de buitenkant van het boorplankje naar de uitsparing. Nu is alles gereed voor het ‘echte werk’. We pakken wat (velletjes) van berkenbast. Hoe fijner hoe beter, en liggen deze op de grond. Op deze bast komt nu het boorplankje met de v-uitsparing te liggen. (tondel onder het boorplankje geeft helemaal een ideale combinatie) foto 4 50We plaatsen nu weer de handboor in de uitsparing en met ‘weinig druk ‘uitoefent  beginnen we langzaam met de handen te wrijven. Na een tijdje zien we de eerste rook ontstaan. Als het wat harder begint te roken dan geven we voor een kort moment alles van onze energie en oefenen ook meer druk uit. Op deze manier ontstaat er veel heet booras dat door de v-inkeping in contact komt met de bast. Op deze manier ontstaat dus een kooltje dat zal blijven gloeien. Het kooltje met de bast kan in een luchtig  gemaakt ‘vogelnestje’ (handvol prop strooi of hooi) worden gelegd.  Door nu op een rustige manier in dit ‘vogelnestje’te gaan blazen zal het kooltje en de bast nog feller gaan branden waarbij het ‘vogelnestje’ ook vlam vat.

Dank aan Wim Bax voor de demonstratie en bijdrage. 

foto 5 50

Geplaatst in Vuur maken met een handboor en toorts | Een reactie plaatsen

van maand tot maand 2015-2016

01-03-2015

Weer een jaartje voorbij dus weer een nieuw begin van deze bijdrage wat er allemaal te beleven valt op het erf. En we beginnen deze rubriek eens met ‘kwats praat’. Ja vooral op kwatsde maandag hebben we in de keet veel ‘last’ van kwats(praat) onder het genot van een bakske koffie. Dat  kwats ook voor onze rieten daken opgaat is ons nu ook heel duidelijk geworden. Frits en Toon (de rietdekkers) attendeerde ons op een slijmige oplossing  op de rieten daken. Deze slijmige oplossing  (een soort van alg) veroorzaakt schade omdat het als een soort koek samen klontert, bij goed weer indroogt en het riet daardoor dus beschadigd. Wat precies nu de oorzaak van dit fenomeen is onbekend en er is onderzoek gevraagd bij experts van het Landbouw Instituut in Wageningen.  In ieder geval draagt de aandoening de naam kwats en dit schijnt vooral in Noord-Brabant  veel voor te komen. Toon heeft het vermoeden dat één en het ander ook te maken heeft met klimaatsveranderingen. De hogere temperaturen en ook het vochtigere weer zorgen ervoor dat de kwats onder  de uitstoot van Co2 goed gedijen. Toon heeft ook al een experiment  voor gesteld om eens uit te proberen of hout as de kwats zou bestrijden, dus dat gaan we zeker proberen. Hopelijk dat we zo de kwats kunnen terug dringen tot alleen in de keet…….

07-03-2015

Een drukte van belang op het erf deze zaterdag. Zagen, sjouwen, stapelen, hakken en al die andere bezigheden om stookhout klein te houtkrijgen. Dit jaar zit het wat tegen wat betreft de wilg die we elke jaar mogen ontvangen. Het erf is te nat geworden om er met een vrachtauto op te kunnen rijden. Er is slechts één vrachtje wilg gestort. Gelukkig hebben we via de Gemeente Dongen wat ander hout kunnen bemachtigen die met een geschikte vrachtauto op het erf is gestort. En dit hout wordt nu dus verder bewerkt, van een gedeelte wordt houtskool gemaakt en de rest gaat onder het afdak en zal volgend jaar gebruikt gaan worden om ons ‘eigen potje’ te koken.

21-03-2015

Start van de officiële  lente, al werkt het weer nog niet echt mee. In
IMG_5438ieder geval ontwaakt de natuur weer langzaam en de eerste kikkerdril is weer te vinden in de vijver. Ook de graanakker is vandaag ingezaaid behalve met graan ook met die bekende bloemen die er vroeger in te vinden waren als korenbloem, klaproos, bolderik, kamille en ganzenbloem. Hopelijk kunnen we dus binnenkort genieten van de kleurenpracht.

04-04-2015

Onze eerste zaterdagopenstelling van het nieuwe seizoen. Een mooie start met veel vrijwilligers op het erf met allerlei activiteiten. En ook broodbakkende bezoekers wisten ons op deze dag gelukkig weer te vinden. Ook werd deze dag voor het eerst de broodoven gestookt. En het is natuurlijk maar afwachten wat uit de oven komt want je moet de oven nog helemaal leren ‘kennen’.  Terwijl het vuur lekker brandde in de oven werd de tijd door onze ‘bakster’ ook nog eens nuttig besteed met wol spinnen.  Nadat de oven op temperatuur was werden de broden erin geschoten. En het resultaat, dat ziet u op de foto hieronder. En ja ze smaakte zoals ze eruit zagen, echt brood en wat een verschil met dat brood uit al die bekende supermarkten.

brood1

18-04-2015

Zomaar een zaterdag op het erf. Voor enkele vrijwilligers een middagje van

experimentele glasoven

experimentele glasoven

experimenteren. Experimenteren met een ‘nieuw type’glaskraaloven. ‘Gewoon’ op hout gestookt en op natuurlijke trek. Maar wat een succes, de gemeten temperatuur in deze compacte oven bedroeg maar liefst zo’n 970C!  Warm genoeg dus om kralen te kunnen smelten. Dus geen blaasbalgen nodig een geen (dure) houtskool. En ja er zijn al weer nieuwe ideeën ontstaan om deze oven nog meer te perfectioneren. Maar niet alleen de glasoven ook de nieuwe
broodoven is een groot succes.  Experimenteren met de broodoven  en met recepten. Hier broodovenkomt ook ‘vakmanschap’ bij kijken en het resultaat ……….om je vingers erbij af te likken en de vraag waarom we zoiets niet verkopen??? Ja leefde we maar in de IJzertijd waar niet alles zo gebonden was aan regels en voorschriften.

br1

25-04-2015

De jaarlijkse ‘Kinderdoedag’. Altijd een gezellige drukke dag waar de kinderen zich volop kunnen uitleven in de IJzertijd. En ook dit jaar was er weer van alles te beleven en te doen

Stokbroodje bakken

Stokbroodje bakken

op ons erf. Van stokbroodjes bakken, vuur maken, potje kleien en al die andere doe-activiteiten. Enigste speelbreker op zo’n dag kan alleen maar het weer zijn en helaas was dit dan ook wel het geval. Maar toch mochten we nog zo’n 130 bezoekers verwelkomen. Nu gaat al onze aandacht uit naar de volgende ‘grote openstelling’ Verrassend Dongen op 31 mei. U bent van harte welkom om de IJzertijd dan komen te beleven!!!!!

06-05-2015

Wede, een plant die vroeger in hoog aanzien stond om er textiel en wol blauw mee te OLYMPUS DIGITAL CAMERAverven. Hij staat nu in bloei en de plant valt eigenlijk niet eens zoveel op omdat ook andere ‘geelbloeiers’ zoals koolzaad en barbarakruid in volle bloei staan. Ook op ons erf is de wede terug te vinden. En als de plant niet ‘sneuvelt’ voor de oogst van de blauwe verfstof dan doen over een tijdje vinken en groenlingen zich te goed aan de zaden.

20-05-2015

Het ‘ongedierte’ weet dit jaar ons heel goed te vinden. De erwten staan er al zo’n 6 weken IMG_5631op en de hoogte is en blijft maar zo’n 15 cm hoog. Zijn het de konijnen? Die zitten er in ieder geval meer dan genoeg op ons erf. Ook de muizen weten onze duivenbonen te waarderen. Als de jonge uitlopers net boven de grond staan worden de bonen opgegraven en af gevreten. Ook molfert de mol doet goed zijn best om de ijzertijdboer het  nog moeilijk te maken. Het is blijkbaar zijn lust en zijn leven om tussen de ingezaaide regels van pastinaak en huttentut zijn maaltje bij elkaar te scharrelen.  Een iets kleinere ‘ongedierte’ is de meikever waarvan de larven ook flinke schade kunnen aanbrengen………maar oké het is toch ook wel genieten als je zo’n beestje  op het erf tegen komt.

31-05-2015

Verrassend Dongen, voorgaande jaren altijd een grandioos succes met zo’n 500 bezoekers.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dit jaar was het een stukje magerder met ‘maar’ zo’n 200 bezoekers. Oké het weer werkte natuurlijk ook van geen kanten mee en dat is dan voor locaties als ons erf wel een must. Maar gelukkig mochten we genoeg positieve reacties ontvangen van het publiek. En nu wordt het hoogste tijd om ons voor te gaan bereiden op de ‘Zonnewende’ op 20 juni. Hopelijk mogen we u dan begroeten want het belooft en hele mooi dag te gaan worden…….als het weer natuurlijk ook mee wil werken.

10-06-2015

Knippen en scheren ja dat hoort er ook bij. Nee niet op de IJzertijdse manier maar met IMG_5677behulp van moderne materialen. In ieder geval zijn de schapen weer ontdaan van hun wintervacht en kan de zomer echt beginnen. En de wol ja die zal weer verwerkt gaan worden tot nuttige dingen.

 

20-06-2015

De zonnewende. Een lange dag op ons erf. De eerste keer dat we ook s’avonds een openstelling hadden. In de middag was het gezellig druk, helaas viel de avond openstelling wat betreft bezoekers wat tegen. Misschien was het wel te veel van het goede want er was zowel s’middags als s’avonds genoeg te beleven op het erf. Toch was het een vruchtbare dag waarbij we zelfs 4 nieuwe vrijwilligers mochten noteren.  Op naar onze weekend openstelling!!

27-06-2015

Een van de gewassen die we dit jaar hebben gezaaid is de ‘prehistorische’ duivenboon. Was het eerste ‘zaaisel’ ten onder gegaan aan de vele konijnen die ook op ons erf zijn terug te vinden, het tweede ‘zaaisel’ kreeg gelukkig meer kans om te groeien. Het staat nu volop in bloei en de vele hommels en bijen vliegen af en aan. Een andere wat bijzondere gast op deze duivenboon is de kolibrievlinder. Een ware lust voor het oog om dit ‘helikopterje’ voor de bloem te zien hangen om zo met zijn lange roltong de nectar te zien bemachtigen.

IMG_5753

 

18-07-2015

Nieuwe buren hebben hun plekje gevonden tegenover ons erf. De Heemkundekring Dongen is daar met de bouw gestart van een IMG_5837Vlaamse schuur die ze zelf zo’n 5 geleden veilig hebben gesteld. De afgelopen jaren zijn ze druk bezig geweest met de restauratie en nu wordt hij dus weer opgebouwd. De eeuwen oude gebinten zijn vandaag omhoog gezet en als het een beetje meezit zal er over een aantal maanden weer een ‘pareltje’ in het landschap te bewonderen zijn.

Geplaatst in van maand tot maand 2015-2016 | Een reactie plaatsen

Agenda IJzertijdboerderij 2015

Programma IJzertijdboerderij Dongen 2015.

September 2005 de officiële opening van ons erf toen nog volop in ontwikkeling , nu 10 jaar later een erf waar we met zijn allen trots op kunnen zijn. Uiteraard willen we ons 10 jarig bestaan niet zomaar voorbij laten gaan. Daarom organiseren we 2 dagen waarop we ‘extra uitpakken’ namelijk 20 juni en de weekend openstelling van 26 en 27 september.

4 april:                  Opening van het nieuwe seizoen.

25 april:                Kinder-doe-dag. Een dag speciaal voor kinderen waarbij tal van                                                  activiteiten. Elk jaar een groot succes.

31 mei:                  Verrassend Dongen.  Het start van het toeristische seizoen van de                                              Gemeente Dongen.  Ook de boerderij laat zich dan van de beste kant zien.

20 juni:                 De zomer/zonnewende, al in de prehistorie een feestdag. En niets                                      mooier om er dit jaar iets feestelijk van de maken i.v.m. ons 10 jarig                                          bestaan .  Deze dag bestaat eigenlijk uit 2 onderdelen                                                                     De ovens spreken.   Van 13.00 uur tot 17.00 uur                                                                          In de middag worden verschillende ovens gestookt zoals de                                                          ijzersmeltoven, broodoven, pottenbakers oven, rook oven , veldoven en                                    glaskralenoven.                                                                                                                                          Feestelijke avondopenstelling. Van 19.00 uur tot 23.00 uur                                                Voor het eerst in ons bestaan dus een avondopenstelling. Het wordt een                                  feestelijke avond met live-muziek van Krebbel . Ook Folkzien is                                            aanwezig en verzorgt  behalve muziek ook een ‘Keltische workshop                                            dansen’.  Maar er is nog meer te zien en te beleven. Ooit de                                                          ‘oerklanken’van een mondharp gehoord?  En zo staat er ook een                                                  ‘Zonnewende ritueel’ op het programma  en  zijn er uiteraard enkele doe-                               dingen voor de kinderen. Planning is dat s’avonds ook nog een keer de                                     ijzersmeltoven wordt gestookt, altijd een mooi gezicht zo tegen de                                               duisternis.

26/27 sept:  De jaarlijkse weekendopenstelling en dit jaar krijgen we   niet minder dan LEGIO  X  GEMINA  en LEGIO  SECUNDA AUGUSTA op bezoek.  Reconstructies van kleding, wapens en gebruiksvoorwerpen worden gebruikt om een levendig beeld te geven van het Romeinse militaire en civiele leven in ons land van rond de     jaartelling. Ongetwijfeld twee kleurrijke en leerzame dagen waarbij     het (jeugdige) publiek ook niet wordt vergeten.

31 okt:                 Weer de laatste zaterdagopenstelling  van het seizoen die in het teken zal                                  staan van: Mooi zijn in de IJzertijd.  Sieraden, lichaamsversieringen,                                  haardracht en kleding zullen hier in de hoofdrol staan.

Zoals U ziet weer een heel mooi seizoen en voor elk wel wat wils. Mocht u als re-enactor een bijdrage willen leveren dan graag een mailtje naar : ijzertijdboerderij@hotmail.com

Geplaatst in Agenda IJzertijdboerderij Dongen 2015 | 1 reactie

Houtskool maken

In de rubriek: ijzeroer, klapperstenen en houtskool staat al één en het ander geschreven hoe in vroeger tijd houtskool werd vervaardigd.  In houtskool1deze bijdrage misschien  geen correcte prehistorische manier al wordt deze werkwijze  wel op archeologische parken uitgevoerd. Insteek is om op een eenvoudige manier houtskool  te maken die we voor vele doeleinden kunnen gebruiken. Grote voordeel eerste klas goedkope  houtskool afhankelijk natuurlijk van de houtsoort die we gebruiken.  Beste houtsoort om houtskool te maken is beuk maar ook eik, berkenhout , elzenhout en ja zelfs wilg is geschikt. Afhankelijk van de hoeveelheid hout die we laten verkolen is houtskool2ook het resultaat erna, met andere woorden een klein stapeltje hout geeft minder opbrengst omdat de omstandigheden niet zo optimaal zijn dan bij een grotere hoeveelheid. Beste resultaat geeft hout van één het zelfde soort met een zelfde lengte en diameter omdat het verkolen dan het gelijkmatigst gaat. Eerste werkje is om een gat te graven afhankelijk van de hoeveelheid hout die we tot de beschikking hebben.  Dit gat kan het best  rond of vierhoekig zijn en moet  zo diep gegraven worden dat na het vullen met het hout het ongeveer 20 cm onder het maaiveld blijft. (mooie diepte is zo’n 80 cm) Nu beginnen we op de bodem van deze kuil een houtskool3vuurtje te stoken en als deze onderlaag goed doorbrand wordt de kuil telkens verder aangevuld tot al het hout in de kuil is beland. Nog heel even laten doorbranden en dan is het zaak om het geheel goed te gaan afdekken. Dit afdekken kan bijv, met houten stammetjes die dicht tegen elkaar worden gelegd zodat er een soort van vloertje ontstaat.  Op dit vloertje kan nu een dikke laag gestoken plaggen worden gelegd die voor afsluiting van het  zuurstof zorgt. Echter op een tweetal plaatsen blijven 2 ‘trekopeningen’  open die houtskool4ervoor zorgt dat binnen in de hoop de ‘verkoling’ in gang wordt gezet. (belangrijk is dus dat er zo weinig mogelijk zuurstof in de kuil aanwezig is dit is dus te bereiken om het hout goed te ‘stapelen ’in de kuil en dat de stammetjes dus ook goed op het hout komen te liggen.)  Als het goed is komt er een mooie witte rook uit de kuil wat er op duidt dat dit proces gaande is. Na zo’n 45 minuten worden deze gaten ook goed afgedekt zodat binnen in  de kuil het proces zo zuurstofarm wordt voort gezet. Na zo’n 24 tot 48 uur uur  kan de kuil worden geopend en als alles goed is verlopen hebben we een mooie hoeveelheid  1ste klas houtskool.

Geplaatst in houtskool maken | Een reactie plaatsen

Maken en gebruik van een hooimijt of hooiruiter

Of er in de IJzertijd ook al hooimijten in gebruik waren is niet bekent maar wel zeer aannemelijk. Archeologisch gezien laten de hooimijten  trouwens geen enkel spoor  naar.  Voor de winter had de boer voor zijn vee in ieder geval voedsel nodig en hooi was hier hooimijt1bijzonder geschikt voor. Natuurlijk kon hij het hooi ook opslaan is spiekers, onder afdaken of op de zolder van de boerderij. Echter het gebruik van hooimijten had het voordeel dat deze vrij eenvoudig te maken waren.  In de vorige eeuw konden we ze nog genoeg terug vinden op het platteland. Er waren verschillende vormen bekent die we terug kunnen ‘transformateren’ naar de IJzertijdse uitvoering. En er zijn vele voordelen te noemen ten opzichte van het gebruik van deze hooimijten ten opzichte van de traditionele opslag van hooi. Wie veel meer over dit onderwerp te weten wil komen verwijs ik naar de link die onderaan dit artikeltje staat vermeld. Soms werd een ronde hooimijt gemaakt rondom een in de grond gestoken paal. Rond deze paal werd een verhoogd vloertje gemaakt rustende op een paar paaltjes. Het verhoogd vloertje zorgde dat het hooi niet in contact stond met de (natte) grond. Hierop en rondom de paal werd dan het hooi gestapeld. Een eenvoudige ‘muts’ van riet of stro OLYMPUS DIGITAL CAMERAzorgde er ook voor dat de bovenkant beschermd werd tegen de regen. Een andere werkwijze om een ruiter te maken was om een drie of vierpoot te maken. Hiervoor werden stokken gebruikt (de poten) met een lengte van ongeveer 2 meter en een dikte van zo’n 7 cm. Deze worden dan als een soort ‘wigwam’ in elkaar gezet waarbij het boveneind wordt vastgebonden met touw. De poten komen maximaal 1 meter uit elkaar. Ongeveer 50 cm boven het maaiveld worden dan horizontaal ook palen vastgebonden. (de leggers)  Deze leggers moeten elkaar goed overlappen (zie de foto) als eerste werd op deze ‘kruispunten’ een plukje hooi geplaatst. hooimijt3Vervolgens werden op de leggers het hooi omhoog opgestapeld. Het opladen van de hooimijt moet zorgvuldig gebeuren, de ‘binnenkant’ van de hooimijt moet hol blijven voor een goede ventilatie. Het hooi moet tot ongeveer tot een meter boven de top van de ruiter uitkomen want het hooi zal nog bezakken waardoor anders de stokken door het hooi steken. Als er dan ook nog eens een bescherming boven op deze hooimijt aangebracht werd dan bleef het hooi lang in goede staat.

http://www.hei-heg-hoogeind.dse.nl/activiteiten/te_koop/Bonenstaken/bonenstaken_hooiruiterpalen.htm

 

Geplaatst in Maken en gebruik van een hooimijt of hooiruiter | 2 reacties

van maand tot maand 2014 – 2015

01-03-2014

1 maart 2014,  dus weer een ‘nieuwe jaargang’ van deze rubriek. Wat gebeurd er allemaal op en rond ons erf en de stichting. Het zal in bronsieder geval weer een druk jaartje worden.  In 2015 ons 10 jarig jubileum, moeten we dit groots gaan vieren of op bescheiden schaal. En we zijn nog steeds op zoek naar een nieuwe voorzitter.  Zaken die niet rechtstreeks te maken met het erf maar die zeer zeker ook de aandacht vragen. In ieder geval was het op 1 maart weer ‘werkzaterdag’ en er werden diverse dingen aangepakt. Er werd gewerkt aan het nieuwe houthok, hout gezaagd en enkele vrijwilligers deden een poging om brons te gieten.  Ook de ‘keet’werd al wat onderhanden genomen met de jaarlijkse schoonmaak. Ja de winter is (hopelijk) het land uit en de lente staat al te popelen.

09-03-2014

Mooi weer………weer mooi. Een stalende haast zomerse dag en dit in de winter. Met een temperatuur van bijna 20 graden is het IMG_2963genieten. De natuur staat met zo’n temperatuur ook niet stil. De wilde pruim staat in volle bloei en honderden bijen halen hier hun voedsel op. Niet alleen de bijen maar ook vlinders toen zich te goed. De dagpauwoog laat zijn kleurenpracht zien op de witte bloesem. Ook is er een akkertje ingezaaid met zomerrogge en de bekende onkruidzaden als klaproos, korenbloem, ganzebloem en bolderik. Afwachten wat dit gaat worden.

24-03-2014

Zo rot als een mispel……………in dit geval dus een eikenstaander in de voorgevel. Boven de IMG_3009grond lijkt er niets aan het handje, ter hoogte van het maaiveld en zo’n 30 cm in de grond des te meer. Hoogste tijd dus voor vervanging d.m.v. een liplas. Dit keer is er gekozen voor hopelijk een wat duurzamere oplossing want deze staander stond pas zo’n 10 jaar in de grond. Als onderstuk werd nu acaia gebruikt wat een veel langere levensduur schijnt te hebben. In ieder geval is door de onderhoudsploeg weer een knap staaltje van werk af geleverd.

05-04-2014

Een nieuw seizoen is weer van start gegaan, en hoe!!!! Deze week hebben we ook een nieuwe voorzitter binnen onze stichting mogen verwelkomen dus we kunnen in volle sterkte er weer tegen aan. Maar deze eerste zaterdag openstelling stond toch wel in het teken van de opening van het gerestaureerde entreegebouw waarin een bescheiden ‘ijzertijdswinkeltje’ is onder gebracht.  Door vrijwilligers zelf gemaakte ‘ijzertijdse dingen’, zoals o.a. vuurslagen, amuletjes, vuurbogen, fluitjes zoemhoutjes maar ook mede, honing, foto’s, pentekeningen en een ijzertijdskookboekje sieren de inrichting.  En ook de ‘koffiehoek’ mag gezien worden.

winkel1

 

12-04-2014

Een opmerkelijke verschijning bij de vijver. Tientallen bijen gebruikte de vijver als bijendrinkplaats. Het klinkt misschien raar in de oren maar water is van levensbelang voor de bijen. Als het heel warm weer is wordt dit water o.a. gebruikt voor koeling van de bijenkast maar het wordt ook verzameld als verdunningsmiddel van de honing die aan de larven worden gevoed.  En zo valt er altijd wel iets te ontdekken op ons erf,  een klein stukje natuur maar met zoveel ‘geheimen’……..als je oog er voor hebt.

 

19-04-2014

KinderDoeDag een dag om in te lijsten. Maar liefst zo’n 300  uiteraard vooral jeugdige bezoekers mochten we op ons erf verwelkomen. En voor hun waren zo’n 10 KinderDoeDag dingen te beleven. Uiteraard is het slagen van zo’n dag ook afhankelijk van  het weer maar daar mochten we dus ook al helemaal niet over klagen. Op naar de volgende themadag die in het teken zal staan van groeien, bloeien en gebruiken………..

kinderdoedag1

 

17-05-2014

Bij de konijnen af……….dat kunnen we ook gerust stellen aan de plaag die we momenteel hebben van de konijnen. Ze hebben al flink graanakkerhuis gehouden o.a. in de ‘moestuin’ en ook op de graanakker. De ijzertijdse boer zal in ieder geval geen konijnenplaag hebben gekend.  Met de komst van de Romeinen deed ook het konijn pas zijn ‘intrede’. De eerste zieke konijnen zijn trouwens ook al ‘gespot’ en de myxomatose zal ongetwijfeld nog veel slachtoffers maken. Ook vinden we regelmatig de uitwerpselen van een vos dus hopelijk dat de konijnenstand zo ook een beetje in toom wordt gehouden

20-05-2014

Wie de jeugd heeft……….heeft de toekomst. Een van onze fanatiekste jeugdleden heeft vlasbraakvandaag zijn spreekbeurt gehouden op ons erf.  Als een volleerde vlasbewerker bediende hij o.a. de vlasbraak. Ik weet niet welk punt hij binnen heeft gehaald maar Stan kennende zal dit zeker een dikke voldoende zijn geweest. Gelukkig dat er ook nog jeugd is met wat interesse voor het vroegere leven, ver weg van  al die moderne snufjes.

22-05-2014

Een mooie zonsondergang sloot ook deze dag weer af………..

IMG_3345

 

24-05-2014

De tweede themadag van dit seizoen zit er ook weer op. Het motto IMG_3378van deze dag: groeien, bloeien en gebruiken. Diverse ‘ambachten’ werden uitgebeeld en vooral onze ‘fluitjesmaker’ had het maar drukjes. Ook het maken van een touwtje uit vlas was een leuke bezigheid voor de jeugdige bezoekers. Ook het weer werkte reuze mee, dus we hadden ook dankzij de vele bezoekers niets te klagen…….(ook al zijn we boeren)

01-06-2014

Op bezoek bij een ‘verre buur’.  Deze zondag bezochten we de bronstijdboerderij in Uelsen. en het was min of meer ook een ‘tegenbezoek’.  Het is altijd interessant om eens een ander Uelsen 2archeologisch park te bezoeken.  Tegen welke problemen lopen hun aan en hoe houden ze het park ‘draaiende’.  In ieder geval hebben we weer wat opgestoken en was het de reis meer dan waard.

09-06-2014

Verrassend Dongen is voor ons altijd een drukke dag waarbij we zo’n 500 bezoekers mogen ontvangen. Speciaal voor deze dag bedraagt de entree ook maar €1. Ook deze 2de Pinsterdag ‘tikte’ het bezoekersaantal net de 500 niet aan. Weer een hele geslaagde dag. Jammer genoeg zorgde het warme ervoor dat de demonstratie leerlooien voor tijdig werd afgebroken.  Het ‘velleke’ stonk een uur boven de wind. Gelukkig waren er nog genoeg andere activiteiten zodat de bezoekers zich niet hoefde te vervelen.

IMG_3524

 

16-06-2014

Een berichtje dat niets met de ‘ijzertijd’ heeft te maken maar wel met het mooie op het erf.  Helaas is ons erf te klein voor een  echt ‘ijzertijds landschap’. Hier en daar hebben we wel wat plekjes waar wat wilde inheemse planten groeien. Vaak zijn het dan planten die OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

op de ‘Rode lijst’ staan en beschermd zijn in Nederland. Het zijn ook vaak drachtplanten voor vlinders en insecten. Zo ook op de bloemen van het duifkruid. Deze worden druk bezocht door een kleine soort solitaire bij waarvan ik de naam nog niet heb kunnen achterhalen. En het is ook deze bij die we met honderden terug vinden in het riet van de boerderij waar ze hun ‘huis’ hebben gevonden. Ook in de kruidentuin hebben we dit jaar weer volop bezoek van de rups van de helmkruidvlinder. De vlinder zelf valt met zijn bruinvale kleur niet op, de rups zelf des te meer. Het helmkruid is dus een typische waardeplant voor deze vlinder.  Waarde heeft ons erf dus zeer zeker wel, niet alleen voor de natuur maar ook voor ons de vrijwilligers en uiteraard ook voor de bezoekers die we mogen begroeten.  Hopelijk kunnen we in de (nabije) toekomst ons erf nog meer ‘waarde’ geven ………..voor de natuur en voor ons.  Maar helaas hangt hier ook een prijskaartje aan.

21-06-2014

Een nieuwe aanwinst die gezien mag worden op het erf.  Een prehistorische kar.  Één van kar1onze vrijwilligers heeft in zijn vrije uurtjes samen met zijn zoon deze nieuwe aanwinst gemaakt. Er zit geen spijker in en alles is dus met pen gat verbinding en wiggen uitgevoerd. Hoeveel uren zouden erin zitten om zoiets te maken in de IJzertijd? Geloof maar dat de vroegere bewoners er zuinig op zijn geweest. Het zijn dit soort dingen die het erf nog meer uitstraling geven en zeer zeker  een blikvanger zal zijn voor de hedendaagse bezoekers. Vol trots trok Stan de kar van de zandpad die er al honderden jaren ligt door de IJzeren poort van het erf op weg naar zijn een nieuwe bestemming.

kar

 

11-07-2014

Langzaam begint het graanakkertje goudgeel te kleuren. Voor de prehistorische boer zal er ongetwijfeld een drukke tijd gaan aan breken om het graan veilig binnen te halen. En er zijn verschillende manieren om het graan te oogsten. Werd de halm alleen met de sikkel eraf gesneden of werd heel de stengel geoogst en in schoven op het land gezet om het zo later verder te bewerken? In ieder geval kunnen we ook nog genieten van al het ‘onkruid’ wat er tussen staat, korenbloem, wikke, klaproos, bolderik en ganzenbloem geven het akkertje een kleur die we helaas niet meer in de monotone graanvelden zullen terug vinden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

17-07-2014

Respect…….een kreet die we tegenwoordig vaak horen.  Respect iets dat van vanzelfsprekend zou moeten zijn maar vaak heel ver weg schijnt te zijn.  Respect voor elkaar, voor de natuur en noem al die andere dingen maar op.  Respect was er in ieder middelstumgeval niet voor een replica op ons erf voor het ‘masker van Middelstum’. (zie http://www.groningermuseum.nl/het-masker-van-middelstum) Dit masker sneuvelde helaas op 2de Pinksterdag met verrassend Dongen. ‘Kwajongens’ gebruikte het als object om er met stenen op te mikken. In de IJzertijd zou zo iets net zo aangrijpend zijn geweest als de vernielingen die nu soms plaats vinden op de begraafplaatsen. Maar gelukkig niet getreurd. Een nieuw masker hebben we mogen ontvangen. En we kunnen de maakster van het masker, mevr Bakx dus alleen maar dankbaar zijn.  Een nieuw masker en een oud masker aan scherven. Het nieuwe masker zal ongetwijfeld weer een speciale plaats krijgen bij het ‘heiligdom’. En het oude masker………….

26-07-2014

Een ‘nieuwe bezigheid’ op ons erf is het (proberen) te maken van glaskralen. Over dit glasonderwerp is helaas heel weinig terug te vinden. Oké informatie genoeg van moderne methode’s en hulpmiddelen zoals gasbranders. Het op een prehistorische verantwoorde manier vervaardigen is echter toch een ander verhaaltje. Vorige pogingen hadden dus ook niet zo’n succes maar afgelopen zaterdag boekte we toch al hele mooie resultaten.

kraal1

31-07-2014

Hoog zomer!!! In de kruidentuin is het een lust voor het oog. Diverse kruiden staan in volle bloei en dit trekt uiteraard vele insecten aan. Vooral de munt weten veel vlindersoorten te vinden.   Een ervan is het oranje zandoogje die zich dan te goed aan de nectar. Nu eens een keer een zoekplaatje, kunt u ze alle 7 vinden?

vlinders

23-08-2014

De vakantie weer achter de rug. Dit jaar weer een zwerftocht langs archeologische parken in Duitsland en Denemarken…….wat hebben die parken te bieden en kunnen we zelf er nog iets van opsteken? Ribe was meer dan de moeite waard. De aankleding, uitstraling en hele opzet van het park. Ook eens goed gekeken welke type broodovens bij deze parken stonden. Planning is om heel binnenkort op ons erf een nieuwe broodoven te gaan bouwen. De huidige broodoven staat momenteel onder het afdak van de smeden en dat is eigenlijk geen ‘combinatie’. En zo komt er nog meer werk op ons af, onderhoudswerk want de tands des tijds laat zich steeds meer zien………..

Ribe, Denemarken

Ribe, Denemarken

28-08-2014

Helaas is ons erf te klein om veel te kunnen zaaien laat staan te oogsten. Daarom is

De Ouden Schouten Hofstad

De Ouden Schouten Hofstad

het mooi dat er aan ons gedacht wordt als andere wat over hebben. Zo vragen Jan en Connie Hoevenaars geregeld of we nog wat kunnen gebruiken voor ons erf. Je moet eens kijken op hun site:http://www.deoudeschoutenhofstad.nl/ en je zal verstelt staan van dit stukje paradijs. Wat daar groeit en bloeit aan (oudere) gewassen en bloemen. Dit keer was het een hele vracht vlas waarmee ik richting ‘thuis’ reed………………bedankt de jeugdige bezoekers kunnen weer aan de slag met het maken van een armbandje van vlas.

29-08-2014

De hoornaar de grootste wesp van Europa.  Ongeveer 4 cm groot  en in Nederland staat hij te boek als vrij zeldzaam. Elk jaar ronde deze tijd is hij te vinden bij ons op het erf. Hij is
hoornaardan te vinden in het ‘wilgenbosje’ vraag mij niet waarom speciaal dit bosje want er staan nog andere wilgen genoeg op het erf.  Hij knaagt hier van de bast (cellulosevezels) die hij gebruikt om zijn nest te bouwen.  Zijn nest is altijd bovengronds bij voorkeur in de bomen en is dan zo’n 20 tot 30 cm in doorsnee. Zo’n nest kan uitgroeien tot zo’n 4000 bewoners.  En al is de hoornaar ‘vriendelijker’ dan de meeste andere wespen soorten , zijn steek blijft zeer pijnlijk omdat het gifstoffen bevat die extra pijn veroorzaken. De hoornaar is een typische rover die grote hoeveelheden insecten vangt waaronder ook vele ‘gewone wespen’, het is dus geen ‘zoetekauw’. De afstand van foerageren is niet groter dan enige honderden meters tot max 1 km.

12-09-2014

Ook dit jaar werd er weer een ‘oeroven’ gestookt. Na alle voorbereidingen zoals zelf glas2houtskool maken, oer roosteren en een oven bouwen kon hij vandaag worden gestookt. Jammer genoeg dat bij al deze voorbereidingen het vaak op één man op aan komt. Maar oké vandaag was dus de grote dag om te kijken of het zou gaan lukken. Jan Jennissen en leden van Legia waren ook voor ondersteuning aanwezig. Al vroeg in de ochtend werd begonnen met het laden van de oven en werd er wel wat hulp ingeroepen van moderne (hulp)materialen om het proces goed op gang te krijgen. Met het opengaan van het park glaswerd overgeschakeld op ‘mankracht’om de blaasbalgen te bedienen en toen was het dus zweten geblazen.  De oven liep heel goed en de verwachtingen waren dus hoog gespannen hoeveel ‘wolf’ (ijzer) er dit keer uit de oven zou komen. Helaas viel dit wat tegen en de oorzaak hiervan is onduidelijk. In ieder geval is er nog een ander (hopelijk) bruikbaar product vrijgekomen als slak, namelijk glas! En we hebben al een plannen gemaakt om eens te gaan kijken of het mogelijk is om hier kralen van te maken….

20/21-09-2014

Onze jaarlijkse weekendopenstelling, en wat voor eentje!! Zo’n 300 bezoekers mochten we Deo1op ons erf begroeten. Als gastgroep mochten we Deuoxtonion  begroeten.  En samen hebben we dus 2 geweldige dagen neergezet.  Ook hebben we van elkaar geleerd en natuurlijk ‘nieuwtjes’uitgewisseld en zo waren het dus 2 ‘vruchtbare dagen’niet alleen voor ons maar ook voor de vele bezoekers.

12-10-2014

Deze middag mochten we jeugdleden ontvangen van de NJBG. En IMG_5022wie de jeugd heeft heeft de toekomst………. Mooi dat jongere al zo’n passie hebben voor geschiedenis. Hopelijk hebben ze genoten van de rondleiding en de doe-dingen die ze mochten doen op ons erf, waaronder wol vilten. Voor ons was het in ieder geval een geslaagde middag.

13-10-2014

Groot onderhoud. Enkele dakvoetpalen van de boerderij ogen behoorlijk rot aan de paalrbuitenkant dus dat wordt vervangen. Een mooi ‘klusje’voor de maandagploeg.  De Amerikaanse eiken zijn achteraf niet de beste keuze geweest om de deze als dakvoetpalen te gebruiken. Met het oog op duurzaamheid hebben we nu gekozen voor acacia, oké niet bepaalt IJzertijdshout maar soms sta je voor keuze’s kies je voor duurzaamheid of ga je voor authenticiteit…………..hopelijk gaan deze palen in ieder geval langer mee dan 10 jaar. Achteraf gezien waren de eiken palen ook nog niet eens zo slecht, het spinhout was wel goed aangetast maar de kern was nog vrij intact.

25-10-2014

Onze laatste openingsdag van het seizoen en tevens de themadag ‘jacht’. Het was er gezellig druk en vooral de jeugd konden diverse ‘doe-activiteiten’ uitvoeren.  Een ‘IJzertijds-ritueel’ maakte ook deel uit van deze dag om de Goden te bedanken voor het mooie seizoen van 2014. Het nieuwe gezichtsmasker zag het ‘daglicht’, daglicht dat helaas de komende maanden steeds minder zal gaan worden om buitenactiviteiten uit te voeren, maar stil zitten gaan we zeer zeker niet doen!!!

masker

 

13-11-2014

Na de laatste openingsdag is er flink vaart gemaakt met het maken van een nieuwe ovennieuwbroodoven. In ieder geval liet de temperatuur het nog toe. Als de temperatuur onder de 5 graden daalt dan duurt het allemaal te lang met het drogen en nachtvorst kan al helemaal funest zijn i.v.m. het kapot vriezen. In ieder geval hebben we tot nu toe dus nog niets te klagen gehad en kunnen we verder met het maken van een afdak over de broodoven. Hopelijk kunnen we volgend jaar deze oven gebruiken en dan is er weer een mooi element aan het erf toe gevoegd.

13-12-2014

Zomaar een zaterdag. De poorten dicht maar achter die poorten wordt er hard gewerkt. De bouwploeg is druk doende in de boerderij IMG_5228[1]om wat palen te vervangen en ook aan het afdak van de broodoven wordt hard gewerkt. We hebben ook ‘studenten’ op bezoek die het houtskool maken in de praktijk aan het uitoefenen zijn. En dan nog ander vrijwilligers die druk doende zijn met broodbakken, elektro aanleggen aan het smeden zijn en meer van dit soort dingen. Nee stil is het gelukkig niet op het erf.

27-12-2014

De winteropenstelling……..wat ervan te zeggen. Een betere (of slechtere) dag konden we ons niet wensen. Een dik pak sneeuw maakte niet alleen de wegen onbekwaam maar ook op het erf was het dus echt behelpen. In dat opzicht kon het dus niet mooier om de IJzertijd ook eens in de winter te ondervinden. Vele vrijwilligers hadden zich afgemeld omdat het weer het niet toeliet en zo waarschijnlijk ook de bezoekers. Op het erf werden wat ambachten uitgebeeld, maar ook in de boerderij werd er dus gewerkt om het houtsvuurtje. Het leverde in ieder geval mooie plaatjes op.

IMG_5281

10-01-2015

De werkzaterdag van januari. En gewerkt werd er !!Planning was om het riet van de ‘knipmuts’ te halen want die was op sommige plaatsen echt slecht aan het worden. r1Gelukkig was de opkomst van de vrijwilligers groot en binnen zo’n 1.5 uur was het dak ‘gestript’.  Het bruikbare riet hebben we apart gelegd zodat we in het najaar hiermee de spieker kunnen oplappen. Wachten is nu op de rietdekker……

 

16-01-2015

En ja de rietdekkers zijn dus al druk bezig. Ondanks het slechte weer zit er de vaart toch goed in. Met een beetje geluk zijn we volgende week weer onder de ‘pannen’. Behalve de knipmuts wordt ook de nok van de boerderij onderhanden genomen. Besloten is om de nok van de boerderij te voorzien van heidematten en op de knipmuts komt weer een nok van plaggen. En zo zal het volgend seizoen ons erf met het 10 jarig bestaan weer gezien mogen worden dit dankzij de vakmanschap van Duffhues rieten daken.

Groot onderhoud op het erf. Zie van maand tot maand 2014 -2015

Groot onderhoud op het erf. Zie van maand tot maand 2014 -2015

 

 

14-02-2015

Weer een werkzaterdag. Helaas was de opkomst wat magertjes, waarschijnlijke oorzaak de carnaval????  In ieder geval is er weer een belangrijk werkje uitgevoerd. De knipmuts is voorzien van plaggen en is dus weer helemaal klaar. Als het goed hebben is we de eerste jaren dus geen omkijken meer naar dit dak.

IMG_5414

Geplaatst in van maand tot maand 2014 - 2015 | 1 reactie

kokertje van ‘raw-hide’

Een mooi sierlijk kokertje om kleine dingen in te bewaren zoals ton2wat tondel.  Het geheel bestaat uit  2 delen die over elkaar heen kunnen schuiven. Maak de ‘raw-hide’ vochtig. Zoek een stammetje met een diameter van zo’n 5 cm doorsnede. Wikkel nu de ‘raw- hide’om het stammetje en zorg dat deze een overlap heeft van ongeveer 1 ton1cm. Snij deze dan over de breedte door. Maak nu gaatjes  waar later een draad door geregen kan worden.Teken de bodem af, deze moet ongeveer een halve centimeter groter van doorsnee zijn dan de eigenlijke koker. Maak hierin ook weer gaatjes.  Rijg/knoop  nu alles  goed vast. Voor het maken van het dekseltje van de koker hanteren we deze zelfde werkwijze. Uiteraard moet deze ‘ koker’ wel een iets of wat grotere buitendiameter hebben dan de binnen koker zodat deze er gemakkelijk overheen kan schuiven. Laat de raw hide drogen om de stammetjes zodat deze zijn vorm bewaard.

Voor het maken van raw hide zie het artikeltje over Sjamanen trommels koker60maken. Ook is het gebruik van ‘honden kauwkluiven’  heel goed mogelijk. Laat deze een nacht weken in het water en haal deze dan uit elkaar. Wat overblijft zijn dan meestal 2 rechthoekige lapjes ‘raw- hide’ die we kunnen gebruiken.  (Met dank aan Wim Bax.)

Geplaatst in kokertje van 'raw-hide' | 1 reactie