Welkom in de IJzertijd

Welkom op deze site over het dagelijkse leven in de IJzertijd.

Op deze web-log zijn o.a. technieken en ambachten te vinden uit het verre verleden. Centraal in deze web-log staat de IJzertijdboerderij te Dongen. (zie de site: www.ijzertijdboerderij.nl)

 

winter1aa

Laatste aanpassing web-log: 13-12-2014, van maand tot maand 2014 – 2015

Impressie van een ijzertijdlandschap. Afbeelding Ulco Glimmerveen www.ulco-art.nl

Impressie van een ijzertijdlandschap. Afbeelding Ulco Glimmerveen http://www.ulco-art.nl

 

Mocht U zelf een bijdrage aan deze web-log willen geven, ideeën, op of aanmerkingen hebben dan verneem ik die graag. Hopelijk ontstaat zo een blog voor en door iedereen die zich interesseert over het vroegere ( prehistorische) leven.

smid

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Houtskool maken

In de rubriek: ijzeroer, klapperstenen en houtskool staat al één en het ander geschreven hoe in vroeger tijd houtskool werd vervaardigd.  In houtskool1deze bijdrage misschien  geen correcte prehistorische manier al wordt deze werkwijze  wel op archeologische parken uitgevoerd. Insteek is om op een eenvoudige manier houtskool  te maken die we voor vele doeleinden kunnen gebruiken. Grote voordeel eerste klas goedkope  houtskool afhankelijk natuurlijk van de houtsoort die we gebruiken.  Beste houtsoort om houtskool te maken is beuk maar ook eik, berkenhout , elzenhout en ja zelfs wilg is geschikt. Afhankelijk van de hoeveelheid hout die we laten verkolen is houtskool2ook het resultaat erna, met andere woorden een klein stapeltje hout geeft minder opbrengst omdat de omstandigheden niet zo optimaal zijn dan bij een grotere hoeveelheid. Beste resultaat geeft hout van één het zelfde soort met een zelfde lengte en diameter omdat het verkolen dan het gelijkmatigst gaat. Eerste werkje is om een gat te graven afhankelijk van de hoeveelheid hout die we tot de beschikking hebben.  Dit gat kan het best  rond of vierhoekig zijn en moet  zo diep gegraven worden dat na het vullen met het hout het ongeveer 20 cm onder het maaiveld blijft. (mooie diepte is zo’n 80 cm) Nu beginnen we op de bodem van deze kuil een houtskool3vuurtje te stoken en als deze onderlaag goed doorbrand wordt de kuil telkens verder aangevuld tot al het hout in de kuil is beland. Nog heel even laten doorbranden en dan is het zaak om het geheel goed te gaan afdekken. Dit afdekken kan bijv, met houten stammetjes die dicht tegen elkaar worden gelegd zodat er een soort van vloertje ontstaat.  Op dit vloertje kan nu een dikke laag gestoken plaggen worden gelegd die voor afsluiting van het  zuurstof zorgt. Echter op een tweetal plaatsen blijven 2 ‘trekopeningen’  open die houtskool4ervoor zorgt dat binnen in de hoop de ‘verkoling’ in gang wordt gezet. (belangrijk is dus dat er zo weinig mogelijk zuurstof in de kuil aanwezig is dit is dus te bereiken om het hout goed te ‘stapelen ’in de kuil en dat de stammetjes dus ook goed op het hout komen te liggen.)  Als het goed is komt er een mooie witte rook uit de kuil wat er op duidt dat dit proces gaande is. Na zo’n 45 minuten worden deze gaten ook goed afgedekt zodat binnen in  de kuil het proces zo zuurstofarm wordt voort gezet. Na zo’n 24 tot 48 uur uur  kan de kuil worden geopend en als alles goed is verlopen hebben we een mooie hoeveelheid  1ste klas houtskool.

Geplaatst in houtskool maken | Een reactie plaatsen

Maken en gebruik van een hooimijt of hooiruiter

Of er in de IJzertijd ook al hooimijten in gebruik waren is niet bekent maar wel zeer aannemelijk. Archeologisch gezien laten de hooimijten  trouwens geen enkel spoor  naar.  Voor de winter had de boer voor zijn vee in ieder geval voedsel nodig en hooi was hier hooimijt1bijzonder geschikt voor. Natuurlijk kon hij het hooi ook opslaan is spiekers, onder afdaken of op de zolder van de boerderij. Echter het gebruik van hooimijten had het voordeel dat deze vrij eenvoudig te maken waren.  In de vorige eeuw konden we ze nog genoeg terug vinden op het platteland. Er waren verschillende vormen bekent die we terug kunnen ‘transformateren’ naar de IJzertijdse uitvoering. En er zijn vele voordelen te noemen ten opzichte van het gebruik van deze hooimijten ten opzichte van de traditionele opslag van hooi. Wie veel meer over dit onderwerp te weten wil komen verwijs ik naar de link die onderaan dit artikeltje staat vermeld. Soms werd een ronde hooimijt gemaakt rondom een in de grond gestoken paal. Rond deze paal werd een verhoogd vloertje gemaakt rustende op een paar paaltjes. Het verhoogd vloertje zorgde dat het hooi niet in contact stond met de (natte) grond. Hierop en rondom de paal werd dan het hooi gestapeld. Een eenvoudige ‘muts’ van riet of stro OLYMPUS DIGITAL CAMERAzorgde er ook voor dat de bovenkant beschermd werd tegen de regen. Een andere werkwijze om een ruiter te maken was om een drie of vierpoot te maken. Hiervoor werden stokken gebruikt (de poten) met een lengte van ongeveer 2 meter en een dikte van zo’n 7 cm. Deze worden dan als een soort ‘wigwam’ in elkaar gezet waarbij het boveneind wordt vastgebonden met touw. De poten komen maximaal 1 meter uit elkaar. Ongeveer 50 cm boven het maaiveld worden dan horizontaal ook palen vastgebonden. (de leggers)  Deze leggers moeten elkaar goed overlappen (zie de foto) als eerste werd op deze ‘kruispunten’ een plukje hooi geplaatst. hooimijt3Vervolgens werden op de leggers het hooi omhoog opgestapeld. Het opladen van de hooimijt moet zorgvuldig gebeuren, de ‘binnenkant’ van de hooimijt moet hol blijven voor een goede ventilatie. Het hooi moet tot ongeveer tot een meter boven de top van de ruiter uitkomen want het hooi zal nog bezakken waardoor anders de stokken door het hooi steken. Als er dan ook nog eens een bescherming boven op deze hooimijt aangebracht werd dan bleef het hooi lang in goede staat.

http://www.hei-heg-hoogeind.dse.nl/activiteiten/te_koop/Bonenstaken/bonenstaken_hooiruiterpalen.htm

 

Geplaatst in Maken en gebruik van een hooimijt of hooiruiter | 2 reacties

van maand tot maand 2014 – 2015

01-03-2014

1 maart 2014,  dus weer een ‘nieuwe jaargang’ van deze rubriek. Wat gebeurd er allemaal op en rond ons erf en de stichting. Het zal in bronsieder geval weer een druk jaartje worden.  In 2015 ons 10 jarig jubileum, moeten we dit groots gaan vieren of op bescheiden schaal. En we zijn nog steeds op zoek naar een nieuwe voorzitter.  Zaken die niet rechtstreeks te maken met het erf maar die zeer zeker ook de aandacht vragen. In ieder geval was het op 1 maart weer ‘werkzaterdag’ en er werden diverse dingen aangepakt. Er werd gewerkt aan het nieuwe houthok, hout gezaagd en enkele vrijwilligers deden een poging om brons te gieten.  Ook de ‘keet’werd al wat onderhanden genomen met de jaarlijkse schoonmaak. Ja de winter is (hopelijk) het land uit en de lente staat al te popelen.

09-03-2014

Mooi weer………weer mooi. Een stalende haast zomerse dag en dit in de winter. Met een temperatuur van bijna 20 graden is het IMG_2963genieten. De natuur staat met zo’n temperatuur ook niet stil. De wilde pruim staat in volle bloei en honderden bijen halen hier hun voedsel op. Niet alleen de bijen maar ook vlinders toen zich te goed. De dagpauwoog laat zijn kleurenpracht zien op de witte bloesem. Ook is er een akkertje ingezaaid met zomerrogge en de bekende onkruidzaden als klaproos, korenbloem, ganzebloem en bolderik. Afwachten wat dit gaat worden.

24-03-2014

Zo rot als een mispel……………in dit geval dus een eikenstaander in de voorgevel. Boven de IMG_3009grond lijkt er niets aan het handje, ter hoogte van het maaiveld en zo’n 30 cm in de grond des te meer. Hoogste tijd dus voor vervanging d.m.v. een liplas. Dit keer is er gekozen voor hopelijk een wat duurzamere oplossing want deze staander stond pas zo’n 10 jaar in de grond. Als onderstuk werd nu acaia gebruikt wat een veel langere levensduur schijnt te hebben. In ieder geval is door de onderhoudsploeg weer een knap staaltje van werk af geleverd.

05-04-2014

Een nieuw seizoen is weer van start gegaan, en hoe!!!! Deze week hebben we ook een nieuwe voorzitter binnen onze stichting mogen verwelkomen dus we kunnen in volle sterkte er weer tegen aan. Maar deze eerste zaterdag openstelling stond toch wel in het teken van de opening van het gerestaureerde entreegebouw waarin een bescheiden ‘ijzertijdswinkeltje’ is onder gebracht.  Door vrijwilligers zelf gemaakte ‘ijzertijdse dingen’, zoals o.a. vuurslagen, amuletjes, vuurbogen, fluitjes zoemhoutjes maar ook mede, honing, foto’s, pentekeningen en een ijzertijdskookboekje sieren de inrichting.  En ook de ‘koffiehoek’ mag gezien worden.

winkel1

 

12-04-2014

Een opmerkelijke verschijning bij de vijver. Tientallen bijen gebruikte de vijver als bijendrinkplaats. Het klinkt misschien raar in de oren maar water is van levensbelang voor de bijen. Als het heel warm weer is wordt dit water o.a. gebruikt voor koeling van de bijenkast maar het wordt ook verzameld als verdunningsmiddel van de honing die aan de larven worden gevoed.  En zo valt er altijd wel iets te ontdekken op ons erf,  een klein stukje natuur maar met zoveel ‘geheimen’……..als je oog er voor hebt.

 

19-04-2014

KinderDoeDag een dag om in te lijsten. Maar liefst zo’n 300  uiteraard vooral jeugdige bezoekers mochten we op ons erf verwelkomen. En voor hun waren zo’n 10 KinderDoeDag dingen te beleven. Uiteraard is het slagen van zo’n dag ook afhankelijk van  het weer maar daar mochten we dus ook al helemaal niet over klagen. Op naar de volgende themadag die in het teken zal staan van groeien, bloeien en gebruiken………..

kinderdoedag1

 

17-05-2014

Bij de konijnen af……….dat kunnen we ook gerust stellen aan de plaag die we momenteel hebben van de konijnen. Ze hebben al flink graanakkerhuis gehouden o.a. in de ‘moestuin’ en ook op de graanakker. De ijzertijdse boer zal in ieder geval geen konijnenplaag hebben gekend.  Met de komst van de Romeinen deed ook het konijn pas zijn ‘intrede’. De eerste zieke konijnen zijn trouwens ook al ‘gespot’ en de myxomatose zal ongetwijfeld nog veel slachtoffers maken. Ook vinden we regelmatig de uitwerpselen van een vos dus hopelijk dat de konijnenstand zo ook een beetje in toom wordt gehouden

20-05-2014

Wie de jeugd heeft……….heeft de toekomst. Een van onze fanatiekste jeugdleden heeft vlasbraakvandaag zijn spreekbeurt gehouden op ons erf.  Als een volleerde vlasbewerker bediende hij o.a. de vlasbraak. Ik weet niet welk punt hij binnen heeft gehaald maar Stan kennende zal dit zeker een dikke voldoende zijn geweest. Gelukkig dat er ook nog jeugd is met wat interesse voor het vroegere leven, ver weg van  al die moderne snufjes.

22-05-2014

Een mooie zonsondergang sloot ook deze dag weer af………..

IMG_3345

 

24-05-2014

De tweede themadag van dit seizoen zit er ook weer op. Het motto IMG_3378van deze dag: groeien, bloeien en gebruiken. Diverse ‘ambachten’ werden uitgebeeld en vooral onze ‘fluitjesmaker’ had het maar drukjes. Ook het maken van een touwtje uit vlas was een leuke bezigheid voor de jeugdige bezoekers. Ook het weer werkte reuze mee, dus we hadden ook dankzij de vele bezoekers niets te klagen…….(ook al zijn we boeren)

01-06-2014

Op bezoek bij een ‘verre buur’.  Deze zondag bezochten we de bronstijdboerderij in Uelsen. en het was min of meer ook een ‘tegenbezoek’.  Het is altijd interessant om eens een ander Uelsen 2archeologisch park te bezoeken.  Tegen welke problemen lopen hun aan en hoe houden ze het park ‘draaiende’.  In ieder geval hebben we weer wat opgestoken en was het de reis meer dan waard.

09-06-2014

Verrassend Dongen is voor ons altijd een drukke dag waarbij we zo’n 500 bezoekers mogen ontvangen. Speciaal voor deze dag bedraagt de entree ook maar €1. Ook deze 2de Pinsterdag ‘tikte’ het bezoekersaantal net de 500 niet aan. Weer een hele geslaagde dag. Jammer genoeg zorgde het warme ervoor dat de demonstratie leerlooien voor tijdig werd afgebroken.  Het ‘velleke’ stonk een uur boven de wind. Gelukkig waren er nog genoeg andere activiteiten zodat de bezoekers zich niet hoefde te vervelen.

IMG_3524

 

16-06-2014

Een berichtje dat niets met de ‘ijzertijd’ heeft te maken maar wel met het mooie op het erf.  Helaas is ons erf te klein voor een  echt ‘ijzertijds landschap’. Hier en daar hebben we wel wat plekjes waar wat wilde inheemse planten groeien. Vaak zijn het dan planten die OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

op de ‘Rode lijst’ staan en beschermd zijn in Nederland. Het zijn ook vaak drachtplanten voor vlinders en insecten. Zo ook op de bloemen van het duifkruid. Deze worden druk bezocht door een kleine soort solitaire bij waarvan ik de naam nog niet heb kunnen achterhalen. En het is ook deze bij die we met honderden terug vinden in het riet van de boerderij waar ze hun ‘huis’ hebben gevonden. Ook in de kruidentuin hebben we dit jaar weer volop bezoek van de rups van de helmkruidvlinder. De vlinder zelf valt met zijn bruinvale kleur niet op, de rups zelf des te meer. Het helmkruid is dus een typische waardeplant voor deze vlinder.  Waarde heeft ons erf dus zeer zeker wel, niet alleen voor de natuur maar ook voor ons de vrijwilligers en uiteraard ook voor de bezoekers die we mogen begroeten.  Hopelijk kunnen we in de (nabije) toekomst ons erf nog meer ‘waarde’ geven ………..voor de natuur en voor ons.  Maar helaas hangt hier ook een prijskaartje aan.

21-06-2014

Een nieuwe aanwinst die gezien mag worden op het erf.  Een prehistorische kar.  Één van kar1onze vrijwilligers heeft in zijn vrije uurtjes samen met zijn zoon deze nieuwe aanwinst gemaakt. Er zit geen spijker in en alles is dus met pen gat verbinding en wiggen uitgevoerd. Hoeveel uren zouden erin zitten om zoiets te maken in de IJzertijd? Geloof maar dat de vroegere bewoners er zuinig op zijn geweest. Het zijn dit soort dingen die het erf nog meer uitstraling geven en zeer zeker  een blikvanger zal zijn voor de hedendaagse bezoekers. Vol trots trok Stan de kar van de zandpad die er al honderden jaren ligt door de IJzeren poort van het erf op weg naar zijn een nieuwe bestemming.

kar

 

11-07-2014

Langzaam begint het graanakkertje goudgeel te kleuren. Voor de prehistorische boer zal er ongetwijfeld een drukke tijd gaan aan breken om het graan veilig binnen te halen. En er zijn verschillende manieren om het graan te oogsten. Werd de halm alleen met de sikkel eraf gesneden of werd heel de stengel geoogst en in schoven op het land gezet om het zo later verder te bewerken? In ieder geval kunnen we ook nog genieten van al het ‘onkruid’ wat er tussen staat, korenbloem, wikke, klaproos, bolderik en ganzenbloem geven het akkertje een kleur die we helaas niet meer in de monotone graanvelden zullen terug vinden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

17-07-2014

Respect…….een kreet die we tegenwoordig vaak horen.  Respect iets dat van vanzelfsprekend zou moeten zijn maar vaak heel ver weg schijnt te zijn.  Respect voor elkaar, voor de natuur en noem al die andere dingen maar op.  Respect was er in ieder middelstumgeval niet voor een replica op ons erf voor het ‘masker van Middelstum’. (zie http://www.groningermuseum.nl/het-masker-van-middelstum) Dit masker sneuvelde helaas op 2de Pinksterdag met verrassend Dongen. ‘Kwajongens’ gebruikte het als object om er met stenen op te mikken. In de IJzertijd zou zo iets net zo aangrijpend zijn geweest als de vernielingen die nu soms plaats vinden op de begraafplaatsen. Maar gelukkig niet getreurd. Een nieuw masker hebben we mogen ontvangen. En we kunnen de maakster van het masker, mevr Bakx dus alleen maar dankbaar zijn.  Een nieuw masker en een oud masker aan scherven. Het nieuwe masker zal ongetwijfeld weer een speciale plaats krijgen bij het ‘heiligdom’. En het oude masker………….

26-07-2014

Een ‘nieuwe bezigheid’ op ons erf is het (proberen) te maken van glaskralen. Over dit glasonderwerp is helaas heel weinig terug te vinden. Oké informatie genoeg van moderne methode’s en hulpmiddelen zoals gasbranders. Het op een prehistorische verantwoorde manier vervaardigen is echter toch een ander verhaaltje. Vorige pogingen hadden dus ook niet zo’n succes maar afgelopen zaterdag boekte we toch al hele mooie resultaten.

kraal1

31-07-2014

Hoog zomer!!! In de kruidentuin is het een lust voor het oog. Diverse kruiden staan in volle bloei en dit trekt uiteraard vele insecten aan. Vooral de munt weten veel vlindersoorten te vinden.   Een ervan is het oranje zandoogje die zich dan te goed aan de nectar. Nu eens een keer een zoekplaatje, kunt u ze alle 7 vinden?

vlinders

23-08-2014

De vakantie weer achter de rug. Dit jaar weer een zwerftocht langs archeologische parken in Duitsland en Denemarken…….wat hebben die parken te bieden en kunnen we zelf er nog iets van opsteken? Ribe was meer dan de moeite waard. De aankleding, uitstraling en hele opzet van het park. Ook eens goed gekeken welke type broodovens bij deze parken stonden. Planning is om heel binnenkort op ons erf een nieuwe broodoven te gaan bouwen. De huidige broodoven staat momenteel onder het afdak van de smeden en dat is eigenlijk geen ‘combinatie’. En zo komt er nog meer werk op ons af, onderhoudswerk want de tands des tijds laat zich steeds meer zien………..

Ribe, Denemarken

Ribe, Denemarken

28-08-2014

Helaas is ons erf te klein om veel te kunnen zaaien laat staan te oogsten. Daarom is

De Ouden Schouten Hofstad

De Ouden Schouten Hofstad

het mooi dat er aan ons gedacht wordt als andere wat over hebben. Zo vragen Jan en Connie Hoevenaars geregeld of we nog wat kunnen gebruiken voor ons erf. Je moet eens kijken op hun site:http://www.deoudeschoutenhofstad.nl/ en je zal verstelt staan van dit stukje paradijs. Wat daar groeit en bloeit aan (oudere) gewassen en bloemen. Dit keer was het een hele vracht vlas waarmee ik richting ‘thuis’ reed………………bedankt de jeugdige bezoekers kunnen weer aan de slag met het maken van een armbandje van vlas.

29-08-2014

De hoornaar de grootste wesp van Europa.  Ongeveer 4 cm groot  en in Nederland staat hij te boek als vrij zeldzaam. Elk jaar ronde deze tijd is hij te vinden bij ons op het erf. Hij is
hoornaardan te vinden in het ‘wilgenbosje’ vraag mij niet waarom speciaal dit bosje want er staan nog andere wilgen genoeg op het erf.  Hij knaagt hier van de bast (cellulosevezels) die hij gebruikt om zijn nest te bouwen.  Zijn nest is altijd bovengronds bij voorkeur in de bomen en is dan zo’n 20 tot 30 cm in doorsnee. Zo’n nest kan uitgroeien tot zo’n 4000 bewoners.  En al is de hoornaar ‘vriendelijker’ dan de meeste andere wespen soorten , zijn steek blijft zeer pijnlijk omdat het gifstoffen bevat die extra pijn veroorzaken. De hoornaar is een typische rover die grote hoeveelheden insecten vangt waaronder ook vele ‘gewone wespen’, het is dus geen ‘zoetekauw’. De afstand van foerageren is niet groter dan enige honderden meters tot max 1 km.

12-09-2014

Ook dit jaar werd er weer een ‘oeroven’ gestookt. Na alle voorbereidingen zoals zelf glas2houtskool maken, oer roosteren en een oven bouwen kon hij vandaag worden gestookt. Jammer genoeg dat bij al deze voorbereidingen het vaak op één man op aan komt. Maar oké vandaag was dus de grote dag om te kijken of het zou gaan lukken. Jan Jennissen en leden van Legia waren ook voor ondersteuning aanwezig. Al vroeg in de ochtend werd begonnen met het laden van de oven en werd er wel wat hulp ingeroepen van moderne (hulp)materialen om het proces goed op gang te krijgen. Met het opengaan van het park glaswerd overgeschakeld op ‘mankracht’om de blaasbalgen te bedienen en toen was het dus zweten geblazen.  De oven liep heel goed en de verwachtingen waren dus hoog gespannen hoeveel ‘wolf’ (ijzer) er dit keer uit de oven zou komen. Helaas viel dit wat tegen en de oorzaak hiervan is onduidelijk. In ieder geval is er nog een ander (hopelijk) bruikbaar product vrijgekomen als slak, namelijk glas! En we hebben al een plannen gemaakt om eens te gaan kijken of het mogelijk is om hier kralen van te maken….

20/21-09-2014

Onze jaarlijkse weekendopenstelling, en wat voor eentje!! Zo’n 300 bezoekers mochten we Deo1op ons erf begroeten. Als gastgroep mochten we Deuoxtonion  begroeten.  En samen hebben we dus 2 geweldige dagen neergezet.  Ook hebben we van elkaar geleerd en natuurlijk ‘nieuwtjes’uitgewisseld en zo waren het dus 2 ‘vruchtbare dagen’niet alleen voor ons maar ook voor de vele bezoekers.

12-10-2014

Deze middag mochten we jeugdleden ontvangen van de NJBG. En IMG_5022wie de jeugd heeft heeft de toekomst………. Mooi dat jongere al zo’n passie hebben voor geschiedenis. Hopelijk hebben ze genoten van de rondleiding en de doe-dingen die ze mochten doen op ons erf, waaronder wol vilten. Voor ons was het in ieder geval een geslaagde middag.

13-10-2014

Groot onderhoud. Enkele dakvoetpalen van de boerderij ogen behoorlijk rot aan de paalrbuitenkant dus dat wordt vervangen. Een mooi ‘klusje’voor de maandagploeg.  De Amerikaanse eiken zijn achteraf niet de beste keuze geweest om de deze als dakvoetpalen te gebruiken. Met het oog op duurzaamheid hebben we nu gekozen voor acacia, oké niet bepaalt IJzertijdshout maar soms sta je voor keuze’s kies je voor duurzaamheid of ga je voor authenticiteit…………..hopelijk gaan deze palen in ieder geval langer mee dan 10 jaar. Achteraf gezien waren de eiken palen ook nog niet eens zo slecht, het spinhout was wel goed aangetast maar de kern was nog vrij intact.

25-10-2014

Onze laatste openingsdag van het seizoen en tevens de themadag ‘jacht’. Het was er gezellig druk en vooral de jeugd konden diverse ‘doe-activiteiten’ uitvoeren.  Een ‘IJzertijds-ritueel’ maakte ook deel uit van deze dag om de Goden te bedanken voor het mooie seizoen van 2014. Het nieuwe gezichtsmasker zag het ‘daglicht’, daglicht dat helaas de komende maanden steeds minder zal gaan worden om buitenactiviteiten uit te voeren, maar stil zitten gaan we zeer zeker niet doen!!!

masker

 

13-11-2014

Na de laatste openingsdag is er flink vaart gemaakt met het maken van een nieuwe ovennieuwbroodoven. In ieder geval liet de temperatuur het nog toe. Als de temperatuur onder de 5 graden daalt dan duurt het allemaal te lang met het drogen en nachtvorst kan al helemaal funest zijn i.v.m. het kapot vriezen. In ieder geval hebben we tot nu toe dus nog niets te klagen gehad en kunnen we verder met het maken van een afdak over de broodoven. Hopelijk kunnen we volgend jaar deze oven gebruiken en dan is er weer een mooi element aan het erf toe gevoegd.

13-12-2014

Zomaar een zaterdag. De poorten dicht maar achter die poorten wordt er hard gewerkt. De bouwploeg is druk doende in de boerderij IMG_5228[1]om wat palen te vervangen en ook aan het afdak van de broodoven wordt hard gewerkt. We hebben ook ‘studenten’ op bezoek die het houtskool maken in de praktijk aan het uitoefenen zijn. En dan nog ander vrijwilligers die druk doende zijn met broodbakken, elektro aanleggen aan het smeden zijn en meer van dit soort dingen. Nee stil is het gelukkig niet op het erf.

Geplaatst in van maand tot maand 2014 - 2015 | 1 reactie

Agenda IJzertijdboerderij Dongen 2014

Ook dit jaar hebben we weer speciale themadagen  die zeer zeker het bezoeken waard zijn.

19 APRIL 2014 KINDERDOEDAG.

Een dag speciaal voor de jeugdige. Ze kunnen hun hart ophalen aan o.a. koekjes bakken, een speurtocht over het erf, zelf vuur maken met een vuurslag, wol vilten, pijl en boog schieten en zo zijn er nog meer activiteiten. Altijd een hele gezellige drukke dag.

24 MEI 2014  GROEIEN, BLOEIEN, GEBRUIKEN

Ook op deze themadag valt er veel te zien te beleven. De prehistorische mens was één met de natuur. En of het nu om eten gaat,  gebruik van kruiden, maken van een boog, vlechten van een mandje,  het maken van een zalfje of het verven van wol of linnen, de natuur leverde hem hiervoor de geschikte materialen. Uiteraard kunnen kinderen ook aan de slag.

9 JUNI VERRASSEND DONGEN

Ook dit jaar gaat op 2de Pinksterdag de poort weer wijd open!! Speciaal op deze themadag is de entree ook maar €1. In heel Dongen zijn er activiteiten  georganiseerd waarop bedrijven en verenigingen zich presenteren op het toeristische vlak. En op ons erf is genoeg te zien en te beleven. Als alles wat mee zit hebben we zelfs een primeur ………….maar daar leest u later nog meer over!!!!

20 EN 21 SEPTEMBER 2014

Weekend openstelling!!! Deze dagen zijn we zowel op zaterdag als op zondag open.  Het is een gewoonte om op onze weekendopenstelling een gastgroep uit te nodigen. Dit jaar komt Deuoxtonion ons versterken. ( http://www.deuoxtonion.be/) Het beloofd een zeer mooi weekend te worden met tal van activiteiten en er is natuurlijk weer aan de jeugd gedacht.

25 OKTOBER, JACHTDAG 2014

Onze laatste openstellingsdata voor 2014. Dus kom zeer zeker langs voordat de poort weer voor een paar maanden op slot gaat. Dit keer staat het thema jacht op het program in het ruimste zin van het woord. Boogschieten, speerwerpen, leerlooien zijn slecht enkele voorbeelden hiervan.

Geplaatst in agenda IJzertijdboerderij Dongen 2014 | Een reactie plaatsen

kokertje van ‘raw-hide’

Een mooi sierlijk kokertje om kleine dingen in te bewaren zoals ton2wat tondel.  Het geheel bestaat uit  2 delen die over elkaar heen kunnen schuiven. Maak de ‘raw-hide’ vochtig. Zoek een stammetje met een diameter van zo’n 5 cm doorsnede. Wikkel nu de ‘raw- hide’om het stammetje en zorg dat deze een overlap heeft van ongeveer 1 ton1cm. Snij deze dan over de breedte door. Maak nu gaatjes  waar later een draad door geregen kan worden.Teken de bodem af, deze moet ongeveer een halve centimeter groter van doorsnee zijn dan de eigenlijke koker. Maak hierin ook weer gaatjes.  Rijg/knoop  nu alles  goed vast. Voor het maken van het dekseltje van de koker hanteren we deze zelfde werkwijze. Uiteraard moet deze ‘ koker’ wel een iets of wat grotere buitendiameter hebben dan de binnen koker zodat deze er gemakkelijk overheen kan schuiven. Laat de raw hide drogen om de stammetjes zodat deze zijn vorm bewaard.

Voor het maken van raw hide zie het artikeltje over Sjamanen trommels koker60maken. Ook is het gebruik van ‘honden kauwkluiven’  heel goed mogelijk. Laat deze een nacht weken in het water en haal deze dan uit elkaar. Wat overblijft zijn dan meestal 2 rechthoekige lapjes ‘raw- hide’ die we kunnen gebruiken.  (Met dank aan Wim Bax.)

Geplaatst in kokertje van 'raw-hide' | 1 reactie

van maand tot maand 2013-2014

02-03-2013

Weer een nieuw seizoen dus ook weer een nieuwe start van deze rubriek over het wel en moeswee van ons erf.  Nog een maandje en het erf gaat weer open. Een maandje waarin nog enkele (belangrijke) zaken afgerond moeten gaan worden. Maar daar leest u dan ongetwijfeld in deze rubriek meer over. Één van de ‘nieuwtjes’is dat de officiële website van onze stichting in een nieuw jasje is gestoken (www.ijzertijdboerderij.nl)  R2H hiervoor hartelijk dank. Het  was een  lange winter maar de nieuwe moestuin ligt te wachten op de lente en die schijnt er deze week aan te komen.

09-03-2013

Vandaag een ‘opfriscursus’ van het verhaal van het erf. Belangrijk is dat iedereen de juiste scholing1informatie naar de bezoekers toe kan verschaffen.  Vandaag  dus de eerste lichting op deze druilerige dag.  Op de planning stond ook nog om enkele staanders van de smidse te vervangen. Door het slechte weer is dit werkje maar uitgesteld.

19-03-2013

Een grote witte bestelbus voor de boerderij….en dat voorspeld dan paal1niet veel soeps!!! En helaas is dat ook het geval.  Toen we zo’n 8 jaar startte met de bouw hebben we veel Amerikaanse eik gebruikt. Helaas achteraf gezien niet de beste keuze. Na zo’n 8 jaar in de grond te hebben gestaan zijn sommige al aardig rot. Dus we moesten wat ‘verzinnen’ om ook in de toekomst ons erf  (veilig) te behouden. Na veel wikken en wegen hebben we voor ‘duurzaamheid’gekozen. De rotte palen van de boerderij worden in de grond vervangen door een kunststofvoet zodat deze onderhoudsvrij zijn. Nee niet bepaalt een IJzertijdse oplossing maar de bezoeker zal er niets van zien en merken en veiligheid en paal2duurzaamheid is toch een belangrijk iets. Een andere oplossing die we toepassen  is om een extra paal te plaatsen voor de aangetaste paal en deze dan met elkaar te verankeren. Een werkje dat door onze eigen vrijwilligers wordt uitgevoerd.  Groot onderhoud we krijgen er dus ook mee te maken. Sommige dingen kunnen we zelf en het specialistische werk moeten we uit handen geven zoals aan Conserduc/Renofors.  In ieder geval zal het de nodige €tjes gaan kosten…….Misschien is er wel ergens een subsidie potje te vinden dat het leed een beetje kan verzachten of heeft iemand nog een oude goed gevulde sok liggen??????

30-03-2013

Zoek de verschillen………en daar kunnen we dan heel kort in zijn. Het OLYMPUS DIGITAL CAMERAverschil is één jaar!!! In 2012 stond dus alles  eind maart al mooi in het frisse groen en de sleedoorn in volle bloei.  2013 laat nog zeer weinig fris groen zien. Ja fris is het genoeg maar dan de  temperatuur. In ieder geval zal de natuur een flinke inhaalslag moeten gaan halen.  Het werk op 2013het erf  gaat gewoon door. Vandaag zijn er twee palen bij de smidse bijgezet die de oude rotte moeten ondersteunen. Ook zijn er wat voorbereidingen getroffen voor de opening volgende week voor het nieuwe seizoen.  Wij zijn er weer klaar voor……..nu de lente nog!

06-04-2013

De eerste zaterdag openstelling van het nieuwe seizoen. Vooral de ope2013jeugd mochten we ontvangen. Eigenlijk stond er ook nog een crematie ritueel gepland maar dit is ff uitgesteld naar een ander tijdstip.  Hopelijk ontvangen we dan ook wat meer ‘oudere bezoekers’. Maar we mogen zeer zeker niet klagen op deze eerste openstelling en na sluitingstijd was vanouds ook weer een ‘natje en een papje’ present.

20-04-2013

‘Kinderdoedag’2013, onze eerste themadag dit seizoen. En een kind1325zeer geslaagde met zo’n 200 bezoekers. Het weer was uitstekend voor zo’n dag,  niet te koud of te warm en droog. Vooral de jeugdige bezoekers konden hun hart ophalen aan de verschillende doe-activiteiten. Zo lieten de ‘pannenkoekjes’ heel goed smaken en liepen er heel wat ‘pyromaantjes’ in spé rond die het lukte om met een vuurslag en vuursteen een vuurtje te maken.  Op naar de volgende themadag!!!

09-05-2013

Duizenden paardenbloemen kleuren de velden geel. De officiële IMG_1207naam Taraxacum Officinale verraadt al dat het een nuttige plant is.  Het kruid is vochtafdrijvend en versterkt de lever en gal in de aanmaak van spijsverteringssappen. Er zijn vele recepten te vinden met paardenbloemen, of ze echter in de IJzertijd ook werden genuttigd als groente is nog maar de vraag. In ieder geval volgt hier een recept dat zeker een keer het proberen waard is. Pluk op een mooie zonnige dag de paardenbloemhoofdjes. Snij/pluk hiervan de kroonbladen/meeldraden. Zorg dat er zo weinig mogelijk groen erbij zit (bitter) Zo’n 350 cc is voldoende. Schil 350 gr appels (of gebruik gedroogde appels) in hele kleine blokjes. Kook in 150cc water de appels en de paardenbloemen  heel fijn en laat dit inkoken tot een stevige massa. Voeg als laatste ongeveer 21/2 eetlepel honing toe en laat u verrassen door deze smaak. Te sterk van smaak dan de volgende keer wat minder paardenbloemen toevoegen.

IMG_1222

20-05-2013

SAMSUNG DIGITAL CAMERAVerrassend Dongen, en een zeer geslaagde dag voor ons als stichting waarbij we tegen de 600 bezoekers mochten ontvangen.  En met de afsluiting van deze dag waarbij  diverse  ‘toeristische bedrijven’ hun deuren opende werden we nog eens extra in het ‘zonnetje’gezet. Maar binnenkort leest u  hier meer over op onze officiële site http://www.ijzertijdboerderij.nl

21-06-2013

‘De ovens spreken’ onze tweede themadag dit seizoen. Tot glaskraalovermaat van ramp 3 ziekmeldingen van vrijwilligers die op deze themadag ook iets zouden gaan uitbeelden. Dit vergde aanpassingen in de uitvoeringen. Ook het weer werkte niet voor 100% mee. Toch mogen we best  tevreden zijn met zo’n 120 bezoekers die de ovens in bedrijf konden zien. S’avonds hadden we ook onze jaarlijkse BBQ en het vlees en het ‘natje’smaakte weer goed. En zo konden we deze dag weer vol tevredenheid afsluiten!!!

07-07-2013

Een drukke zondag op het erf. Onze locatie diende als  decor voor filmopfilmopnames. IDTV filmde het ‘IJzertijdse leven’. Als figuranten waren er leden van Justerland en enkele van onze vrijwilligers.  Het resultaat laat nog ff op zich wachten maar volgend jaar krijgen we hopelijk het resultaat te zien.

16-08-2013

Dit jaar mijn vakantie eens door gebracht met een ‘zwerftocht’langs (pre)historische parken in Duitsland. Meest onder de indruk was ik van een project dat net van start was

pfahlbaumuseum

pfahlbaumuseum

gegaan in Meskirch waar een Karogische Klosterstadt wordt na gebouwd. In een groot stuk bos moet dit alles komen te staan. Al het hout in het bos, de klei en de stenen die er in de grond zitten worden hiervoor gebruikt. Planning is dat dit alles met de ‘originele gereedschappen’ wordt gebouwd. Looptijd van het project: 40 jaar!!!!!!!! Het enthousiasme waarmee de werklieden werken en hun ‘geloof in het slagen van het project’ dat doet me denken aan zo’n 12 jaar geleden toen wij een ‘start’maakte met de IJzertijdboerderij. Duitsland waar cultuur en natuur nog ‘geld mag kosten’. En de ‘arme Dongense zandboer’, die ploegde maar door………

26-08-2013

Onze jaarlijkse weekendopenstelling met als gastgroep Legia weekend2013aSecunda Augusta. En een zeer geslaagde weekendopenstelling! Bijna 300 bezoekers mochten we ontvangen. Vooral de zondag was het gezellig druk. Ook onze eigen vrijwilligers waren druk in de weer en niet alleen voor de bezoekers  maar ook om het ‘IJzertijdse  avondeten’ klaar te bereiden. Na sluitingstijd werd al dit lekkers genuttigd. En hoe dit smaakte? De volgende themadag gaat over voedsel en wie weet mogen we u dan begroeten.

06-09-2013

Vrijdagavond, de ‘metaalwerkgroep’ is druk in de weer. Planning is ijzer1om dit weekend weer eens te proberen om uit ijzeroer, smeedbaar ijzer te winnen. Een proces dat de nodige kennis vraagt om de oven te stoken. Rond 04.00 uur willen ze hiermee aan de gang gaan maar de oven wordt al in de vooravond wat opgestookt. Als het een beetje meezit kan morgen het publiek het resultaat zien rookoven1als de oven wordt opengebroken. Er is ook nog een anders soort oven de afgelopen dagen gebouwd. De oude rookoven was hard aan vervanging toe. Dus er is een nieuwe gebouwd die over een paar weken tijdens de themadag voedsel zijn dienst moet gaan bewijzen. En hoe de eigen gemaakte rookworsten hieruit smaken…..

07-09-2013

Voor sommige vrijwilligers was het vandaag echt aanpakken. De dag begon al heel vroeg zo rond 05.00 uur.   De ijzersmel120schachtoven werd ‘geladen’ en opgestookt. Tegen het eind van de middag konden ze het resultaat aanschouwen van hun noeste arbeid. Een hele mooie klomp ‘wolf’ was het resultaat. Planning is dat ze morgen dit verder ‘uitsmeden’ tot bruikbaar ijzer.

28-09-2013

De themadag voedsel. Helaas weinig mee gekregen van de erf rookoven131activiteiten. Planning was dat ik worst zou maken en roken. Van het worst maken is weinig van terecht gekomen omdat de rookoven al mijn aandacht vergde. Belang bij het worst roken is dat  de rooktemperatuur niet de hoog oploopt. Een graad of 30 tot 35 is een mooie temperatuur omdat bij een hogere temperatuur de worst makkelijk kan ‘verzuren’. Helaas is onze rookoven niet echt geschikt voor deze rooktemperaturen. In ieder geval hebben de ruim honderd bezoekers iets kunnen beleven van IJzertijdse  eetgewoontes.

26-10-2013

En dit was het seizoen 2013…………onze laatste openstelling en we seizoen eindmochten bijna 100 bezoekers ontvangen. Op deze laatste openstelling werden de ‘goden’ ook nog vereerd bij de Heilige Eik. De poort is dus weer gesloten maar zeer zeker niet voor de vrijwilligers want er staat groot onderhoud op het program. De boerderij wordt flink onder handen genomen en als het een beetje mee zit dan gaat 3de kerstdag de poort toch nog een keertje open om de bezoekers te laten ervaren hoe het IJzertijdse leven in de winter plaats vond. Wie weet mogen we u dan ook begroeten.

09-11-2013.

Weer genoeg werk op het erf te doen nu de poort voor het publiek wilg knotten20gesloten is. Er is o.a. groot onderhoud gepland aan de boerderij waar zo’n 3 staanders gerestaureerd  moeten worden. Hopelijk lukt het om dit karwei voor de winteropenstelling op 3 de Kerstdag klaar te krijgen maar dan moet het wel ophouden met regenen Maar er wordt ook al volop in het groen gewerkt. Het knotten van de wilg vormt eigenlijk een jaarlijkse terug komende activiteit. En zo staan er nog meer werkzaamheden gepland.

15-12-2013

De winter lijkt nog ver weg, en dit komt eigenlijk ons wel goed uit. IMG_2822Op de boerderij worden tal van werkzaamheden uitgevoerd. Deze zaterdag was het druk met ‘uitvoerders’ er werd de laatste hand gelegd aan de restauratie van de nokpaal van de boerderij en er werd een vracht hout afgeleverd die bestemd is voor een houtafdak.  Zaken die de nodige € kosten, helaas ontkomen we daar soms ook niet aan. Onze eigen vrijwilligers zitten zeer zeker ook niet stil. IMG_2827Zo wordt het entreegebouw goed onder handen genomen. Bedoeling is dat de ‘winkel’ hierin een betere uitstraling krijgt en dat er een balie inkomt voor koffie en thee. Ook aan het ‘groen’ op het erf  is al hard gewerkt. De wilgen zijn geknot en we zijn nu bezig met het snoeiwerk aan de andere struiken en bomen.

27-12-2013

Ook dit jaar waren we 3de Kerstdag open. Helaas geen wit winterswereldje op ons erf. Een straffe wind met de nodige stokbroodregenbuien nodigde niet bepaalt uit voor een bezoek aan ons erf. Toch mochten we nog zo’n 30 bezoekers ontvangen. Het zelf een stokbroodje bakken viel zeer zeker in de smaak net zoals zelf vuur maken. Ook was regelmatig het geluid van de midwinterhoorn over het erf te horen. Voor ons breekt er nu weer een tijd aan om verder te gaan met onderhoud zodat we in april weer de poort wijd open kunnen zetten voor een nieuw seizoen.

04-01-2014

Een traditie de jaarlijkse ‘nieuwjaarsborrel’.  Buiten bij het nieuwjkampvuurtje de glühwijn, binnen in de boerderij de snert en andere versnaperingen. Weer een jaar voorbij, een korte terug blik op 2013 waar diverse gebeurtenissen de revue passeerde. 2014 afwachten wat het brengen zal. In ieder geval naderen we zo ook langzaam 2015 en dat moet een speciaal jaar voor ons worden. Het bestaan van het 10 jarig bestaan van ons erf, de eerste ideeën zijn al gespuid………..

01-02-2014

De winter is nog steeds ver weg, en dat komt ons natuurlijk wel goed uit. Er worden tal van werkzaamheden verricht en plannen riet dakgemaakt voor het volgende seizoen. Het zachte weer zorgt er voor dat de akker al zaai klaar is gemaakt en op de vlasakker is wat mest verspreidt zodat we hopelijk deze zomer een mooi blauw gekleurd vlasakkertje hebben. Jammer genoeg is het rieten dak van de knipmutse aan vervanging toe. Het lijkt erop dat vogels in het riet en het mos op zoek zijn geweest naar insecten of wormen en hebben hierbij behoorlijke schade toe gebracht.  Een mooi werkje om in het najaar te laten uitvoeren zodat we in 2015 een mooi nieuw dakje erop hebben liggen bij de viering bij ons 10 jarig bestaan…..

08-02-2014

De eerste school hebben we dit jaar mogen ontvangen. En uiteraard was het wat aanpassen school1want in de winter een school ‘draaien’ is toch iets anders dan in de zomer. Maar oké de school wilde toch dol graag komen in deze maand en voor één keer draaide we dus in de winter ons schoolprogramma. Nog zo’n 6 weken en dan gaat de poort weer open voor het nieuwe seizoen. En er valt in deze 6 weken nog genoeg werk te verzetten. De ‘nieuwe winkel’ krijgt langzaam gestalte en we zijn eens aan het bekijken wat we allemaal voor de ‘verkoop’ kunnen aanbieden.

Geplaatst in van maand tot maand 2013-2014 | Een reactie plaatsen

Wol verven met Wede

De wetenschappelijke benaming van wede, Isatis, verwijst waarschijnlijk naar zijn gebruik voor de huid in de Oudheid. Het Griekse woord Isatis betekent zoiets als glad maken, versoepelen van de huid. Behalve verfplant was het dus ook een geneeskrachtigkruid. Julius Caesar meldt 55 voor Christus dat de picten in Engeland ten strijden trokken waarbij ze hun gezicht en lichaam insmeerde met blauwe verf. Het is een tweejarige plant en in Nederland beschermd. Er bestaan ‘moeilijke recepten’om met wede te verven waarbij de bladeren eerst moeten fermenteren etc. Hier volgt een eenvoudig recept met goede resultaten. Gebruik een emmer (10 liter) aangedrukt wede blad. Een pan water koken, en deze op de wede gieten. De bladeren gaan dan net als spinazie wat slinken. De emmer goed inpakken met bv. een wollen deken en zo een uurtje laten trekken. Hierna het wede blad eruit zeven en in de overgebleven vloeistof een scheut ammoniak erbij gieten. (bijtsmiddel, zorgt dat de kleur aan de wol hecht, ongeveer 4 ml per liter water) Na het zeven lucht in de vloeistof brengen d.m.v. overgieten. De geel-groene vloeistof krijgt door de zuurstof nu een groen-blauwige kleur. Dit geheel nu op een vuurtje plaatsen tussen de 55 en 65 graden. De temperatuur is belangrijk bij een te hoge temperatuur zal de kleurstof kapot gestookt worden. Bij een de lage temperatuur pakt de kleurstof niet op de wol. Hierna de hydrosulfiet toevoegen en zachtjes roeren. (zorgt voor de zuurstofbinding, ongeveer 2 gr per liter water). Hierna kan de wol erin, afhankelijk van de gewenste kleurintensiteit deze erin laten zitten. Wol uit het verfbad halen en in de wind en lucht laten wapperen: de kleur verandert door de lucht (zuurstof) in blauw. Voor donkerder tinten het materiaal terug in de pan doen, een half uurtje laten staan en dan weer eruit halen.

Geplaatst in wol verven met Wede | 8 reacties